Doğrudan temas mı, dolaylı temas mı?
İlk soru, gıdanın kutuya temas edip etmediğidir. Ambalajsız çikolatalar, baklava, pastalar, kurabiyeler ve pizza kartonla doğrudan temas eder. Poşet çay, iç poşetteki tahıl gevrekleri veya tek tek sarılmış şekerlemeler ise dolaylı temas eder: iç ambalaj gıdayı kutudan ayırır.
Doğrudan temas; karton, kaplamalar ve mürekkepler için en sıkı gereklilikleri getirir. Dolaylı temasta seçenekler daha geniştir ve çoğu zaman daha ekonomiktir.
Kısaca mevzuat
AB'de gıda ile temas eden tüm malzemeler (AT) 1935/2004 sayılı Tüzük kapsamındadır: bu malzemeler gıdaya, sağlığı tehlikeye atabilecek veya gıdada değişikliğe yol açabilecek miktarda madde geçirmemelidir. Üretim, (AT) 2023/2006 sayılı Tüzük (İyi Üretim Uygulamaları) hükümlerine uygun yapılmalıdır. Türkiye'de Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği de aynı ilkeleri izler.
Kâğıt ve karton için AB düzeyinde özel tek bir düzenleme bulunmadığından ulusal kurallardan ve sektör kılavuzlarından da yararlanılır. Ambalajlanan gıdanın sorumluluğu gıda işletmesine aittir; seçilen karton ve mürekkepler için hangi malzeme bilgilerinin sunulabildiğini ambalaj tedarikçinize sorun. Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.
Birincil lifli mi, geri dönüştürülmüş karton mu?
Doğrudan temas için genellikle GC1, GC2 ve SBS gibi birincil lifli kartonlar tercih edilir; çünkü hammaddeleri en baştan kontrol altındadır. Geri dönüştürülmüş karton (GD2, dupleks), önceki kullanımından kalan kalıntılar, örneğin baskı mürekkeplerinden gelen mineral yağ kalıntıları içerebilir; bu nedenle doğrudan temas için fonksiyonel bariyer gerekebilir. Dolaylı temasta geri dönüştürülmüş karton yaygın olarak kullanılır.
Birincil liften üretilen kraft karton da gıdada, özellikle pastaneler ve doğal markalar için yaygın bir tercihtir. Karton türlerini Kraft mı beyaz karton mu rehberimizde daha ayrıntılı anlatıyoruz.
Yağ, nem ve sıcaklık
Yağlı ve nemli gıdalar — baklava, hamur işleri, pizza, kızartmalar — sıradan kartonun içine işleyip leke bırakabilir. Yağa dayanıklı karton veya bariyer kaplama kutuyu temiz ve sağlam tutar. Su bazlı bariyer kaplamalar, plastik kaplı kartona plastiksiz bir alternatiftir ve kutunun geri dönüşümünü kolaylaştırır.
Dondurulmuş ve soğutulmuş ürünler, nemli ortamda sertliğini koruyan karton gerektirir; sıcak gıdalar ise ısıya ve buhara dayanan karton ister. Ürünün nasıl saklandığını ve servis edildiğini bize bildirin.
PFAS içermeyen yağ dayanımı
Bazı yağa dayanıklı kâğıtlarda geçmişte PFAS kimyasalları kullanılmıştır. AB PPWR kapsamında, 12 Ağustos 2026'dan itibaren gıda ile temas eden ambalajlar belirlenen sınırların üzerinde PFAS içeremez. Yağ dayanımı talep ederken PFAS içermeyen çözümler isteyin.
Gıda kutularında baskı
Baskı ve efektler normalde kutunun dış yüzüne uygulanır. Gıdanın kutunun iç yüzüne doğrudan temas ettiği durumlarda iç yüz genellikle baskısız bırakılır. Gıda ambalajında, özellikle doğrudan temasta, yaygın olarak düşük migrasyonlu mürekkep ve laklar istenir. Tasarım kesinleşmeden önce temas durumunu bizimle görüşün.
Ürüne göre tipik seçimler
| Temas | Tipik karton seçimi | |
|---|---|---|
| Çikolata ve pralinler | Doğrudan; çoğu zaman tabla veya kapsüllerle | Birincil lifli karton veya iç düzenekli sert kutu |
| Baklava ve lokum | Doğrudan; yağlı ve şekerli | Yağa dayanıklı birincil lifli karton |
| Pasta ve hamur işleri | Doğrudan; nemli | Yağa dayanıklı beyaz veya kraft karton |
| Pizza ve paket servis | Doğrudan; sıcak ve yağlı | Gıda ile temasa uygun oluklu mukavva |
| İç poşette çay, kahve, tahıl gevreği | Dolaylı | Geri dönüştürülmüş veya birincil lifli karton, kraft |
Doğru öneri için bize iletmeniz gerekenler
- Gıdanın türü ve kutuya doğrudan temas edip etmediği
- Yağ ve nem oranı
- Saklama ve servis sıcaklığı (dondurulmuş, soğutulmuş, oda sıcaklığı, sıcak)
- Gereken raf ömrü
- Hedef pazar ve varsa müşteri şartnameleri
- Adet ve tercih edilen kutu modeli
